Александр де Лабордтың кітабындағы гравюралар каталогының презентациясы
Музейде француз суретшісі, жазушысы және мемлекет қайраткері Александр де Лабордтың Voyage pittoresque et historique de l’Espagne атты шығармасындағы гравюралар каталогының көптен күткен презентациясы өтті.
Бұл жобаның тарихы бірнеше жыл бұрын музей коллекциясында Мәскеудегі букинистік дүкеннен және жеке коллекциядан келіп түскен Испания көріністерінің гравюралық парақтары мұқият зерттелген кезде басталды. Ұзақ уақыт бойы бұл парақтар «Испан альбомының парақтары» деп тіркелген еді, ал 2019 жылы олардың нақты шығу тегін анықтауға мүмкіндік туды. Анықталғандай, XIX ғасырдың басында жарық көрген Лабордтың төрт томдық ауқымды еңбегінің иллюстрациялары екені белгілі болды.
Сол кезден бастап гравюралар автордың түсіндірмелерімен бірге көрермендерге көрмеде ұсынылды. Алайда бұл тек зерттеудің алғашқы қадамы ғана еді. Бұл суреттерді кім салды? Бір гравюраның астында неге бірнеше ат жазылған? Лабордтың өзі қандай рөл атқарған? Осы сұрақтарға жауап іздеу жылдарға созылды. Жұмысқа Еуропа графикасы бойынша өнертанушы және коллекционер Гүлнара Микитаева қосылып, сирек кездесетін каталогтар мен шетелдік дереккөздерді зерттеді, француз зерттеушілері мен Лаборд ұрпақтарымен байланыс орнатты. Осының арқасында суретшілер туралы да, автордың жеке басы туралы да білімді едәуір кеңейтуге мүмкіндік туды.
Александр де Лаборд – шын мәнінде ерекше тұлға. Франциядағы сәулет ескерткіштерін мемлекеттік қорғауға үлес қосып, тарихи мұраны сақтаудың алғашқы батыл қорғаушыларының бірі болды. Оның «Саяхаты…» – жай әдемі көріністер альбомы ғана емес, шамамен 900 Испания ескерткішін суреттеп, өмірге әкелген терең ғылыми еңбек. Кітап үшін жасалған 349 гравюра – сол дәуірдің ауқымды және әсерлі көркемдік жобаcы.
Жаңа музей каталогы, 142 беттен тұратын, ұзақ жылдарға созылған зерттеу жұмысының нәтижесі болды. Онда Лабордтың өмірбаяны, дәуірдің тарихи мәнмәтіні, XVIII–XIX ғасыр француз гравюрасының ерекшеліктері, фронтиспистің символикасының түсіндірмесі, сондай-ақ суретшілер мен граверлердің өмірбаяндық мәліметтері қамтылған. Каталогты автордың түсіндірмелерінің аудармалары мен дайындық сызбаларының репродукциялары толықтырады.
Музей қызметкерлерін Абай облысы мәдениет, тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы басшысының орынбасары Мустафин Бауыржан Мәулетқазыұлы құттықтады.
Іс-шара аясында қаладағы мәдениет мекемелеріне музейдің жаңа каталогтары сыйға тартылды. Бұл басылымдар қор коллекциясы материалдары негізінде дайындалып, мамандар мен өнерсүйер қауым үшін маңызды ақпарат көзіне айналады.
Презентация жылы және жүректен шыққан ықыласпен өтті. Қонақтар Лабордтың тағдырындағы драмалық сәттермен танысып, атрибуцияның сырларын, музейдегі мұқият зерттеудің қалай толыққанды ғылыми еңбекке айналатынын білді.
Содан кейін көрермендер көрмеге өтіп, гравюраларды өз көздерімен тамашалап, астындағы жазбалар мен қосымша түсіндірмелердің нақтыланғанына куә болды. Осылайша ғылыми ізденіс экспозициялық кеңістікке жаңа өмір беріп, Испанияның сұлулығын ашып, Александр де Лабордтың есімін мәдени жадымызға қайта оралтты.
