«Қайталанбасын»
Абай облысындағы Невзоровтар отбасы атындағы облыстық бейнелеу өнері музейінде бір картинаның көрмесі өтуде.
«Полигон 1». Туве Крабо.
Бұл көрме не туралы?
Сынақтар туралы.
Бұл көрме не үшін ұйымдастырылды?
Өткеннің қасіреті қайта оралмасын деп. Бірнеше ұрпақтың өміріне өшпес із қалдырған трагедия енді қайталанбасын деп. Бүгінгі ұрпақ өткеннің қателігінен сабақ алып, ертеңгі күннің тағдырын өз қолымен қиратпаса екен деп. Өйткені адамзат өзін-өзі жойқын жолға түсіргелі қашан. Ал өз басынан өткермеген адам өзгенің қасіретін, оның жанындағы жазылмас жараны толық түсіне ала ма.
Ал бұл трагедияның қайта қайталанбауы үшін ол туралы айту керек. Ашық әрі анық, жан-жақты әрі түсінікті, көрнекі түрде айту қажет. Ол үшін ерекше бір тіл бар. Бұл тіл — баршаға түсінікті, сөзден әлдеқайда қуатты. Өйткені ол жанды тебірентіп, жүрекке тура жол табады, тереңге бойлап, бүкіл болмысыңды баурап алады. Ауырсынуды көзге көрінбес сезіммен жеткізіп, адам санасына дәл жетеді.
Бұл — картинаның тілі.
Бүгін Невзоровтар отбасы атындағы музейдің көне залында, биік төбелер мен әсем өнердің мамыражай тыныштығы орнаған кеңістікте швед суретшісі Туве Крабоның картинасы күтпеген жерден сол тыныштықты бұзып, жуырда ғана болған қасіретті оқиғалар туралы ащы шындықты алға тартты. Жанды бояумен салынған акварель бір сәтте қатал шындықтың жансыз суығына қатып қалғандай әсер қалдырады. Ал картинамен бірге адамдар мен кітаптар да тіл қатты. Музей гиді Наталия Сергеевна Неделкина мен музей кітапханашысы Лариса Алексеевна Шестакова көрермендерге картина арқылы суретші мен тарих, адам тағдыры мен сол бір қасіретті кезең туралы әңгімеледі…
1945 жылдың тамызында АҚШ Жапонияның Хиросима мен Нагасаки қалаларына атом бомбаларын тастады. 1949 жылдың тамызында Кеңес Одағы біздің қаламыз — Семейге жақын орналасқан ядролық полигонда алғашқы атом бомбасын сәтті сынақтан өткізді. Ал 1991 жылдың тамызында Семей ядролық полигонындағы ядролық сынақтарға ақыры нүкте қойылды.
Осы жылдар ішінде қанша адамның қаза тапқанын, қаншасының тағдыры мүгедектікке ұласқанын, ядролық сынақтардың зардабын әлі қанша ұрпақ тартатынын ойлаудың өзі жанды түршіктіреді. Полигонның жабылғанына 35 жыл өтті. Балалар өсті, олардың балалары дүниеге келді. Ел өзгерді. Уақыт өзгерді. Бірақ адамзат өзгермеуі керек — ол өткенді ұмытпауға тиіс. Сондықтан есте сақтауымыз қажет. Өйткені бұл қасіреттің қайталануға хақы жоқ.
#НевзоровтарМузейі #Семей #Полигон #СемейЯдролықПолигоны #Ұмытпаймыз #Жады #Тарих #Өнер #ТувеКрабо #ЯдролықСынақтар #АбайОблысы
